برای ما دردناک بود چون متجاوز از 20 سال با این بچه انس گرفته بودیم در بین کسانی که پیوند قلب انجام دادهاند حتی دانشجوی پزشکی بوده که الآن طب را تمام کرده است. جراحیهایی است که نیاز به تکنولوژی دارد و بسیار گرانقیمت هستند و ما تحت تأثیر شرایط نمیتوانیم مثل کشورهای غربی پیشرفت کنیم در مورد پیوند قلب وضع ما نسبتاً خوب است البته باز باید خیلی کار کنیم اما ازنظر مراقبتهای ویژه به مریضها نقص داریم. در مورد جراحی قلب باید بگویم در سال حدود 26 هزار عمل جراحی در ایران انجام میشود در همه جای کشورمان جراح قلب داریم این مسئله از یک نظر خوب است و از یک نظر انتقاد به آن وارد است ما باید مراکزمان را بزرگ کنیم و همه جراحان بیایند و در این مراکز کار کنند تا هم به تجربیات آنها اضافه شود و هم مریض نتیجه بهتری بگیرد وقتی بخشهای متعدد و پراکنده درست میکنیم یک جراح ممکن است در هفته یک تا دو عمل جراحی انجام دهد بنابراین این جراح هرگز نمیتواند تجربه خوبی پیدا کند چیزی که الآن من خودم بهشدت انتقاد دارم این است که ما حتی در شهرهای 200 هزارنفری هم مرکز جراحی قلب داریم که به اعتقاد من غلط است شاید برای مردم ازاینجهت که دسترسی به پزشک دارند خوب باشد اما نتیجهای که مردم خواهند گرفت خوب نخواهد بود به خاطر اینکه تجربه کافی نه در پرستار و نه در دکتر بیهوشی و نه در جراح نیست.
پیوند قلب درصورتیکه امکانات و دسترسی ما به مریض و مریض به ما زیاد باشد میتوانیم تا حد زیادی بالای 10 سال به عمر بیمار اضافه کنیم. شاید پیوند قلب فقط 30 درصد، ازنظر تکنیکی مهم باشد، 70 درصد آن نگهداری بیمار و مراقبت بعد از پیوند است البته در مرحله نخست برای ما مهم این بود که ازنظر تکنیکی این کار را کلید بزنیم. ما همه ی بخش را ایزوله کردیم و عمل جراحی دیگری انجام ندادیم و فقط همین یک مریض را بهشدت مراقبت کردیم. دهنده عضو در یک اتاق و گیرنده در یک اتاق دیگر بودند و ما فقط از قلب آن مرحوم استفاده کردیم. اولین کسی را که پیوند قلب کردید فردی به نام مجید بالغ تیغ بود توضیح میدهید پس از موفقیت در عمل چه احساسی داشتید؟ چه تعداد پایاننامه دانشجویی را هدایت کردید؟ دانشگاه محبت داشته است جوایز و الواح تقدیری به من داده است که مهمترین آن نشان درجه 2 آموزش در جشنواره ابنسینا بود بهاینعلت که بخش ما ازنظر آموزشی بدون اغراق در بخشهای جراحی قلب در آن سالها اول بود تعداد زیادی رزیدنت داشتیم و وقت زیادی میگذاشتیم. من تعداد زیادی کتاب هم که عمدتاً جنبه علمی داشته برای دانشجویان و تعدادی هم برای آموزش بیماران تألیف و تدوین کردهام سعی کردم آموزشهای اولیه بعد از عمل جراحی را آموزش دهم و آشنایی با بیماریهای قلبی و پیشگیری از آن و همینطور کتابهایی در زمینه علمی برای دانشجویان و پزشکان عمومی و متخصص تألیف کردم.
یادم میآید معلم جوانی از بندرعباس آمده بود و میخواستیم عمل پیچیدهای را به نام عمل «راس» انجام دهیم در طی این عمل ما دریچه شریان ریوی را برمیداریم و بهجای دریچه آئورت میگذاریم و یک دریچه کاداو را در پوزیشن پول مونر قرار میدهیم که عمل بسیار حساسی است و اگر یک بخیه اشتباه بشود مریض از دست میرود. دکتر باستان حق هم یک لوح تقدیر به خاطر پیوند قلب از طرف دکتر لاریجانی که آن زمان در وزارت بهداشت مسئولیت داشتند به من دادند همچنین جایزه کنگره پروفسور یلدا را گرفتهام درهرصورت تشکر میکنم. مریض ما خیلی خوب جواب داد و قلب شروع به کار کرد برای من مثل این بود که روی کره ماه فرود آمده باشم قبل از آن من ناظر پیوند قلب بودم اما تجربه شخصی نداشتم بنابراین برایم بسیار جالب بود بدون اینکه کسی کمک کند خودم بهعنوان مسئول تیم بخواهم کار را پیش ببرم. ما الآن بهاندازه کافی پزشک داریم اگر شرایط فراهم شود در نقاط محروم هم کار میکنند اول باید حقوق خوب بدهند و امکانات مدرسه برای فرزندانشان درست کنند تا آنها بتوانند بروند زیرا همه را بهزور نمیتوان فرستاد. از همین رو نمیتوان ادعا کرد که اگر بیماری از پزشک تشخیص بگیرد که تا ۶ ماه دیگر درگذرد، حتماً این اتفاق بیفتد.
من در جامعه علمی و بخصوص طب شاهد هستم که یک سرخوردگی وجود دارد و کسی مثل گذشته درس نمیخواند من با دانشجویان پزشکی کلاس دارم از بین 100 نفر میبینم که هفت هشت نفر سر کلاس حاضر میشوند خب این خیلی بد است در زمانی که ما دانشجو بودیم در چهل سال پیش چنین جوی نبود اگر کلاس ما 200 نفر داشت 170 نفر سرکلاس حاضر میشدیم چون میخواستیم که علم کسب کنیم میدانستیم اگر علم خوب داشته باشیم کار خوب گیرمان میآید و در رشته خوبی میتوانیم ادامه تحصیل دهیم من خودم همه دوره های تحصیلی را بدون توقف گذراندم اگر غیرازاین بود هرگز نمیتوانستم پشت سر هم با این انرژی کار کنم. مسئولیت کار را برایم حساس میکرد البته ازنظر تکنیکی کار خارقالعاده نبود ولی چون انجام نداده بودیم نمیدانستیم چه اتفاقی میافتد عمل خیلی خوب انجام شد و روز پسازآن از این پیوند خیلی استقبال شد و چون آخر هفته عمل انجام شده بود روز شنبه دکتر باستان حق به بخش تشریف آوردند. بله یک بیماری داشتیم که قبلاً هم عمل شده بود. بله البته به اعتقاد من جامعه علمی ما دچار یک سرخوردگی و افسردگی شدید است وقتیکه من وارد دانشگاه شدم دانشگاه یکشکل دیگری داشت به اعتقاد من دانشگاه به معنای واقعی دانشگاه بود همه شور و هیجان کسب علم داشتند اما الآن من با دانشجویان که برخورد دارم احساس میکنم دانشگاه ما دچار افسردگی است این برداشت شخصی من است.
